Super Cum Slut
653 Supercumslut Oral Ro Entertainment 03 29 11 Chr Investigate Jan Jan Case Super Cum Slut Kadin, toplumsal cinsiyet ve cinsellik
arastirmalarinda arastirmaci ve katilimci iliskisi: yeni arayislar ve
yonelimler *.
653 Supercumslut Oral Ro Entertainment 03 29 11 Chr Investigate Jan Jan Case Super Cum Slut
enc kizlarin okullara alinmamasi, imam-hatip liselerinin kapatilmasi
gibi konularda gouslerini due getirmislerdir. Pazarci kadanlarin dogum
kontrol yontemlerini nasil kullandaklari, cinsel yasamlari ile ilgili
sohbet ve sakalarina do tanik olunmustur. Cinsiyete dayali ayrimcilik
konusunda pazarci kadinlarin buyuk bir cogunlugunun gorus dile
getirmedigi, ancak soruldugunda kadina yonelik ayrimciligin bir
sans/kader oldugunu dusundukleri ve kadinlarin 'kendi basina oyle
her seyi yapamayacagi na inandaklari gozlenmistir.
Katilimcilardan hic biri arastirmanin bitmis halini gormeyi veya
sonuclarina ogrenmeyi talep etmemistir. Ancak arastirmacinin
'dersinden gecip, gecmedigini' merak etmislerdir.
Arastirmacidan pratik yararlar bekleyen pazarci kadinlar, yerel
yonetimle iliskiieri konusunda bircok sikayetlerini arastirmaciya
iletmeyi tercih etmislerdir. Burada arastirmaci resmi makamlarla
katilimcilar adina iliski kuracak kisi konumuna gelmektedir (5).
ilk ziyaretten baslayarak pazarci kadinlarin goruntulerinin
yayinlanmasi konusunda cok hassas olduklari gorulmustur. Bu nedenle
arastirmacinin fotograf cekiminin daha hen bir tarihe ertelemesi
gerekmistir. Alan arastirmasina baslandiktan yaklasik yedi ay sonra
katilimcilardan fotograf cekimi icin izin alinabilmistir. Ardindan gelen
tum ziyanetlerde fotograf cekilmis ve/veya daha once cekilen fotograflar
pazarci kadinlara dagitilmustur. Fotograf cektirmek istemeyen pazarci
kadinlar, eslerinin ve ailelerindeki diger enkeklerin bilgisi disinda
fotograflarinin herhangi bin yayin onganinda yayinlanmasindan ve baska
erkeklerce gorulmesinden cekinmislerdir. Ancak hemen tum pazarci
kadinlar, kendilerinin kareye alinmamasi kosuluyla urunlerin
fotograflarinin cekilmesini kabul etmislerdir.
Ikinci Arasthrmacinin Calismasi (6)
Ikinci arastirmacinin colismasi Turkiye ve Britanya'da finans
sektorunde cinsiyete dayali firsat esitligi uzerinedir. Bristol
Universitesi'nde yurutulen bir doktora programi cercevesinde 1995
ve 1997 yillari arasinda Turkiye'de uc ve Britanya'da bes
finansal kurulusta alan calismalari yapilmistir (bkz. Ozbilgin 1998).
(7) Bu arastirmada tarihselkarsilashrma, (8) etnografi, orgutsel ve
kulturel karsilastirma yontemleri (Adler 1983: 39) yani sira feminist
yaklasim yogunlukla kullanilmistir.
Pilot calismanin sonuclarina dayanarak ev ve is yasamina iliskin
sorulara agirlik verilmis, Bati Avrupa ve Turkiye'de yapilmis
benzer calismalar incelenerek, katilimcilarin oyku ve deneyimlerini daha
iyi aktarmalarina alanak taniyacagi icin acik uclu sorular tercih
edilmistir. Calismada seffafligi artirmak amaci ile soru kagitlarinda
arastirmanin amaclari, olasi sonuclari aciklanmis ve katilimcilardan
arastirma yontem ve iceriginin gelistirilmesi amaci ile onerilerini
soran bir bolume yer verilmistir. Saha calismalarinda yuz yuze gorusme,
anket ve arashrma gunlugu teknikleri kullanilmistir. Anket ve gorusme
sorulari Britanya ve Turkiyve icin ayri ayri hazirlanmis, ancak firsat
esitligi temasinin korunmasi ve karsilashrmalara olanak saglamasi amaci
ile benzer sorular da sorulmustur.
Kurumlardon resmi izin alma ve bireysel gorusmeler icin
katilimcilardon kisisel izin alma asamalarinda farkliliklar ortaya
cikmistir. (9) Kurumlardon alinan izin asamasinda her iki ulkede de,
arashrmacinin konuya hakim, profesyonel ve uzman almasi yonunde bir
kurumsal beklenti ile karsilasilmistir. Bunun yaninda gorusmelerin
suresi, konunun ilgincligi, yararliligi gibi kisisel beklentileri olan
katilimcilardan da izin alinmasi arastirma etiginin onemli
sartlarindandir. Ancak, katilimcinin arastirmacidon beklentileri ile
arastirmacinin demokratik ve esitlik temeline dayali bir iliski kurma
istegi celismektedir. Arashrmacinin kurumlara girerken kullandigi uzman
kimliginden siyrilip, gozlemci kimligine burunmesi kolay bir donusum
degildir. Katilimcilara gonderilen arashrmaya cagri mektuplarinda
arastirmacinin temel rolunun ve beklentisinin ogretmek degil, dinlemek
ve ogrenmek oldugu vurgulanarak katilimci ve arastirmacinin bu
arastirmanin sureclerindeki rolleri ve beklentilerinin daha az
hiyerarsik bir platforma tasinmasina calisilmishr.
Bu arastirmada feminist arastirma yazinindan hem icerik, hem de
arastirma yontemine getirdigi yaklasimlar bakimindan yararlanilmistir.
Icerik olarak feminist arashrmalara deginilmis ve her feminist
arastirmada oldugu gibi Maynard'in (1994) acikladigi kadinlarin
ortak toplumsal dezavantajlarinin irdelenmesi ve bu durumun degisik
toplumsal platformlarda esitligi saglayici bicimde donusturulmesini
ongoren bir politik tutum benimsenmistir. Bu tutumun, asiri pozitivist
bir yaklasimla, 'tarafli' ve 'tek yonlu' olarak
nitelendirilmesi mumkundur (10).
Stanley ve Wise (1983) soyut ve teorik calismalarin feminist
yontemin onemli unsurlari oldugunu soylerken, Cook ve Fonow (1990) bu
tarz kutuplastirici yaklasimlardan kacinilmasi gerekse de soyut ve
teorik calismalarin da pratige yonelik calismalar kadar onemli oldugunu
aciklamislardir. Cook ve Fonow' un (1990) bu cok kapsamli ve cok
yonlu yaklasimi benimsenerek, bu calismada cinsiyete dayali esitlik
konusu calismanin temasi ve yontemini de belirleyici bir rol oynamistir.
Bu rol, bes ana baslikta aciklanabilir: Cinsiyete dayali ayrimciligin
ortaya cikarilmasi, arastirmanin ayrimcilik ve esitlik konularinda
bilinc duzeyinin yukselmesine katkilari, kisisel deneyimlerin bilim disi
olduklari, kuramsallastirilamayacaklari ve oznel olarak
aciklanamayacaklari yolundaki onyarginin asilmasi, arastirmanin etik
kapsaminin acikliga kavusturulmasi ve erkek egemen kurum ve olusumlarin
donusturulmesine katkida bulunulmasi.
MacKinnon (1982) cinsiyete dayali ayrimciligin aciga
cikarilmasinin, kadin konusunun arastirmanin temel konusu yapilmasi ile
mumkun oldugunu soylerken, Morgan (1996) bunun erkeklerin tarihsel
surecler icinde kadinlari toplumsal arastirmalardan dislayisinin gozler
onune serilmesi ile basarilabilecegini iddia etmistir. Eichler (1980)
ise arastirmacinin cinselligi, cinsiyeti ve toplumsal cinsiyeti olan bir
varlik oldugunun aciklanmasinin onemine isaret etmistir. Bu arastirma,
bu tartismalardan etkilenerek olusturulmustur. Amac, iki ulkede finans
sektorunde cinsiyete dayah ayrimciliklari aciga cikartmaktir. Ayrica
calisma boyunca kadin ve erkek katilimcilarin gorunur veya dolayli
yollarla gerceklesen ayrimciliklarin surmesine katkilari ve ortadan
kaldirilmasi icin gelistirdikleri stratejiler incelenmistir. Ikinci
arastirmacinin cinsiyete dayali ayrimcilik konusunda arashrma yapan,
Turkiyeli, genc ve erkek bir doktora ogrencisi olmasi cok yonlu ve
karmasik iliski dinamikleri ortaya cikarmistir.
Cinsiyete dayali ayrimciliklar konusunda toplumsal bilinc yaratmak
ve bu bilinci gelistirmek radikal feminist arastirmalarin onemli
amaclarindandir (Stanley & Wise (1983). Bu amaci kendi arastirma
yontem ve yaklasimina katmak icin ikinci arastirmaci, kendisine
arastirma olanagi taniyan sirketlere ve katilimcilara arastirmanin
anonim ve guvenilir hale getirilmis raporlarini yollamayi teklif
etmistir. Ayrica arastirma sonuclarinin basilmasi, ders dokumani olarak
kullanilmasi ve konferans tebligleri ile daha buyuk dinleyici
kesimlerine ulasmasi da bu amaca hizmet etmektedir.
Ikinci arastirmacinin calismasi gibi tek arastirmaci tarafindan
yurutulen, finans sektorunde calisan kadin ve erkek elemanlar uzerine
kulturel karsilastirmalar iceren bir arastirmada arastirmaci ile
katilimcilarin bazilari arasinda guc ve otorite farkliliklari olmasi
kacinilmazdir. Bu arastirma boyunca, ikinci arastirmaci erkek
arastirmaci olarak feminist bir arastirma yurutmenin avantajlari ve
dezavantajlarini surekli sorgulamis ve kendi cinsiyetinin bu arastirmayi
yapmasina engel olmayacagi yonundeki sonucuna varmistir: Oncelikle,
yurutulen arastirma, hem kadin hem de erkek katilimcilari kapsamaktadir.
Dolayisi ile arastirmaci ve bazi katilimci arasinda cinsiyet farki
kacinilmazdir. Feminist arastirma yazininin ongordugu gibi, Ikinci
arastirmacinin erkek olusunun arastirma surec ve sonuclarina etkisi
olmasina karsin, Turkiyeli ve doktora ogrencisi olmasinin da
arastirmadaki guc dengeleri uzerinde en az cinsiyeti kadar bir etkisi
oldugu sonucuna varmistir. Ikinci arastirmacinin, kurum disindan genc,
Turkiyel i arastirmaci kimligi iki ulke ve kulturden gelen katilimcilar
icin farkli anlamlar tasimaktadir. Ayrica, Turkiye deki katilimcilar
sahip olduklari sosyo-ekonomik konum ve egitim duzeyleri ile beseri
sermayesi yuksek bir kesime mensupturlar. Bu kesime mensup kadin ve
erkeklerin beraber calismasi, dusunce alisverisinde bulunmasi, ayni
duzeylerde olmasa da, calisma hayatinda karar alma sureclerine ortak
katkisi alisilmis durumlardir. Dolayisiyla ikinci arastirmacinin
arastirmaci rolu isin veya arastirmanin dogalligini bozacak bir guc
dengesizligi yaratmamaktadir. Ancak, arastirmacinin kadin deneyimlerini
kadin bakis acisi ile anlayabilecegi iddiasi olmamasina karsin, erkek
olarak gozlemleri de arastirmaya farkli bir boyut kazandirmaktadir.
Stoltenberg (1990)'in otobiyografik eserinde 'erkek olarak
dogmak ve feminist olmak' biciminde acikladigi gibi, arastirmacinin
bu calismadaki feminist yaklasiminin arastirma boyunca bozan kusku ile
karsilanmasi ve onun kendi konumunu surekli sorgulamasina neden
olmustur.
Arastirma surecleri incelendiginde ilginc guc dinamikleri aciga
kavusmaktadir: Kadinlarla olan gorusmeler yaklasik 70 dakika surmus
olup, erkeklerbe yapilan yaklasik 50 dakikalik gorusmelerden daha
uzundur. Arastirma boyunca katilimcilarla samimi ve icten bir iliski
gelistirilme cabasi, ozellikle ust duzey yoneticilerle yapilan
gorusmelerde, boyle bir durum katilimcilarin otoritelerinden bir olcude
vazgecmelerini gerektirmesi nedeniyle engellenebilmistir. Yonetici
olmayan katilimcilarla, arastirmaci arasinda guc dengesi daha kolay
kurulmasina karsin, bazi katilimcilarin arastirmacinin, arastirmaci
konumunu on plana cikartarak kendi goruslerine onay ve destek aradiklari
veya bazi konularda arastirmacinin uzmanligindan yararlanmak istedikleri
olmustur. Ikinci arashrmaci bu istekleri mumkun oldugu kadar yerine
getirmeye ve uzmanliginin sinirlari konusunda katilimcilari aydinl
w653 Supercumslut Oral Ro Entertainment 03 29 11 Chr Investigate Jan Jan Case Super Cum Slut Kadin, toplumsal cinsiyet ve cinsellik
arastirmalarinda arastirmaci ve katilimci iliskisi: yeni arayislar ve
yonelimler *.r c Super Cum Slut
m653 Supercumslut Oral Ro Entertainment 03 29 11 Chr Investigate Jan Jan Case Super Cum Slut Kadin, toplumsal cinsiyet ve cinsellik
arastirmalarinda arastirmaci ve katilimci iliskisi: yeni arayislar ve
yonelimler *.r r Super Cum Slut